با گسترش فعالیت‌های فضایی، ضرورت پایش، مدیریت ترافیک و افزایش آگاهی موقعیت فضایی بیش از هر زمان دیگری شده است. کشورهای پیشرفته در این حوزه از جمله آمریکا، روسیه، چین و کشورهای عضو اتحادیه اروپا از انواع سامانه‌های اپتیکی، لیزری، راداری و رادیویی برای پایش اجرام فضایی استفاده می‌کنند. در این مقاله با بررسی و مقایسه تطبیقی انواع این سامانه‌ها و روند توسعه و تکامل آن‌ها در کشورهای مختلف، الگوی مفهومی سامانه بومی پایش اجرام فضایی ارائه شده است. مزایا و معایب انواع سامانه‌ها، کاربرد اصلی و اطلاعات قابل دسترس از هر سامانه، انواع ترکیب سامانه‌ها برای کارایی بیشتر در انواع مدارها از نتایج حاصل از این پژوهش است. مطالعه سامانه‌های موفق جهانی نشان می‌دهد افزایش دقت در بهره‌برداری از داده‌های سامانه‌های مختلف نیازمند ترکیب فناوری‌های پیشرفته در جمع‌آوری، پردازش و تجزیه و تحلیل داده‌ها است. همچنین طراحی یک چارچوب معماری جامع، جانمایی بهینه انواع سنجنده‌ها، استفاده از داده‌های ترکیبی و ایجاد شبکه‌ای از ایستگاه‌های رصد، استفاده از زیرساخت‌های موجود، همکاری بین‌المللی و مشارکت استراتژیک با ذینفعان داخلی و سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه می‌تواند به حفاظت از دارایی‌های فضایی کمک شایانی کند و دقت، سرعت و کارایی سامانه‌های پایش فضایی را افزایش دهد.
